Home Up

Romania

 

ANTUR FFYNNON THEODORA
Howard Huws

Dda gen i ddim mo mannau uchel: mae dringo ysgol yn ddigon o gamp gen i. Pan felly, yr oeddwn in ceisio sefyll ar ben maen enfawr yn Romania? Heb nemor droedle diogel, ac o fewn modfeddi i ddibyn ddegau o droedfeddi? Er mwyn tynnu llun ffynnon, wrth reswm.

Mae bryniau Moldafia yn eang a braf, yn las gan goedwigoedd ac ymhell o bob stŵr. Dyna pam y ceir ynddynt fynachlogydd gydar mwyafrif trawiadol a luniwyd erioed, eu waliaun un o ddarluniau, y tu mewn ar tu allan, ar pererinion yn eu cyrchu heddiw fel ddoe. Ar wahn ir sefydliadau mawrion, ceir rhai bychain syn gartref i ryw ddeg neu ddwsin o fynachod neu leianod, a rhai llai fyth, lle mae meudwyaid unig yn padereuar bwlch rhwng y byd hwn a thragwyddoldeb. Meudwyes or fath oedd y Santes Theodora, a ganfu loches mewn ogof ger Sihla ddiwedd yr ail ganrif ar bymtheg.

Darllenais iddi godii dŵr yfed o ffynnon ar ben un or clogfeini ogylch ei hogof a bod y ffynnon honno bellach yn un santaidd, wedii chysegru, yn enwr feudwyes. Gan i mi dreulio wythnos yn yr ardal honno llynedd, rhaid oedd imi alw heibio. Ond nid ar chwarae bach yr oedd gwneud hynny. Chwiliodd y feudwyes am fan anghysbell, ac er ir byd newid y tu hwnt i bob dychymyg yn ystod y tair canrif ddilynol, mae gofyn bod yn benderfynol os am ymweld r lle heddiw. Y mae tua phum milltir or ffordd fawr agosaf, hyd ln gerrig garw syn dringo tua mynachlog fechan Sihla. Toc cyn cyrraedd yno, gwelir arwyddion yn cyfeirior pererinion i ben llwybr tuag at ogof Theodora.

Lle braf i gerdded ynddo ywr goedwig uchel, a buan y cyrhaeddir nifer o feini enfawr sydd fel petaent ar gychwyn i lawr y llethrau Mewn hollt o dan un ohonynt y treuliodd Theodora ran helaeth oi hoes ac y maer gysegrfa fechan yno eton nod ymweliadaur ffyddloniaid. O holi am y ffynnon cyfeiriwyd fi at glogfaen arall, ar ymyl dibyn, ac ysgol bren wedii hoelio wrthi. Wedi ei hoelio- ond nid ag unrhyw olwg ar reolau iechyd a diogelwch. Wrth imii hesgyn dechreuodd simsanu a symud ychydig o wyneb y garreg. Pe bawn gall, nis mentraswn: ond wedi ymdrechu cymaint i gyrraedd y lle, nid oeddwn am ddiffygio rŵan. Gan ofyn nawdd Theodora, dringais yn araf tuar copa, heibio i dro yn yr ysgol a roddai imi gyfle da i weld cymaint o ffordd oedd rhyngof ar llystyfiant islaw, a pha mor dila oedd y mymryn canllaw a ohiriai fy mynediad ir tragwyddol leoedd.

 

Oedd, roedd yno ffynnon o fath ar ben y graig: twll petryal tua dwy droedfedd wrth dair wedii naddu or garreg heb ddiferyn ynddo. Maen amheus gennyf a fu yno erioed darddle: rhaid bod Theodora wedi dibynnu arno i gronni dŵr glaw, y dlawd. Ynar rhan waethaf: ceisio sefyll ar ben y graig, er mwyn medru tynnu llun or ffynnon. Gan bwyll bach y ceisiais sefyll ac ymsythu, heb nemor droedle diogel, ar dibyn fel petain ceisio fy nhynnu ato. Tynnais y llun, ynan araf deg euthum i lawr, ar fy mhedwar, ac yna wysg fy nghefn yn l i lawr yr ysgol ansad. Da calon gennyf fu cyrraedd y gwaelod: gobeithiaf y cytunwch fod llun gwrthrych fy nhrafferth o ryw ddiddordeb.

LLYGAD Y FFYNNON Rhif 32 Haf 2012

cffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccff

 

Home Up