Home Up

RHIW

 

Ffynnon y Saint (Ffynnon Bron Llwyd)

SH 2419 2947

 

ANNWYL OLYGYDD 

Diolch o galon i Wil Williams, Ardd Las, Rhoshirwaun, Pwllheli am anfon gwybodaeth a lluniau am ddwy ffynnon i LLYGAD Y FFYNNON.

Nodyn byr am ddwy ffynnon sydd gen i, heb fawr o fanylion. Mae'r gyntaf, sef Ffynnon Saint, neu Ffynnon Bron Llwyd, wedi ei chofrestru yn An Inventory of the Ancient Monuments in Caernarvonshire a disgrifir hi fel ffynnon sy'n sefyll dri chan troedfedd uwchlaw'r môr, ar lethrau Mynydd y Rhiw yn Llŷn, wrth ymyl Bron Llwyd. Mae iddi furiau cerrig yn amgau llyn naw troedfedd sgwâr. Trwch y muriau yw dwy droedfedd. Mae'n amhosib penderfynu a yw'r tri gris ar y pen dwyreiniol o'r ochr ogleddol a'r ochr ddeheuol yn artiffisial ynteu wedi eu creu yn ffodus-ddamweiniol drwy gwymp y cerrig.

Cyflwr y ffynnon: teg.                 Cyfeirnod map: SH 2419 2947

Ffynnon y Saint (Ffynnon Bron Llwyd), Rhiw, Llŷn. (Ebrill 1998)

Mae'r ail ffynnon yn ddirgelwch llwyr. Daethpwyd o hyd iddi'n ddamweiniol ym mis Mehefin 1999 wrth osod llwybr troed ar ochr y ffordd fawr, B4413, sydd yn arwain o Aberdaron i Bwllheli. 

GWELER ABERDARON AM WYBODAETH AM Y FFYNNON

LLYGAD Y FFYNNON Rhif 8 Haf 2000

cffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccff

 

FFYNNON AELRHIW

(SH233284) 

 

FFILMIO’R FFYNHONNAU

 Eirlys Gruffydd

Yn ystod mis Gorffennaf eleni gofynnwyd i Ken a minnau fynd gyda chwmni Teleg i ffilmio ffynhonnau ym Mon, Arfon, Llyn, Eifionydd, Powys, Ceredigion a Chaerfyrddin. Buom yn ymweld a ffynhonnau a oedd yn gyfarwydd i ni, yn edrych ar eu cyflwr ac yn digalonni o weld cyflwr truenus rhai ohonynt ond yn llawenhau wrth weld fod eraill yn amlwg yn cael gofal. Llwyddwyd hefyd i ymweld ag un ffynnon newydd. Mawr yw ein diolch i Michael Bailey Hughes a’i fab Sion am eu cwmni a’u caredigrwydd i ni yn ystod y dyddiau y buom yn ffilmio.  

Wedi gadael Mynytho aethom i Fynydd y Rhiw i weld Ffynnon Aelrhiw. (SH233284) sydd mewn cae ychydig bellter o’r eglwys wrth fynd ar y ffordd i gyfeiriad  pentref Rhiw. Mae’r olygfa o’r ffynnon hon yn fendigedig a Phorth Neigwl yn agor o’n blaenau. Roedd hon yn un o ffynhonnau’r pererinion ac fe allem ddychmygu teithwyr blinedig yn dod ati i geisio torri eu syched ar ol dringo i fyny o wastadedd Llanengan cyn gweld fod pen y daith yn Aberdaron ger llaw. Llwyddwyd i amddiffyn y ffynnon  rhag cael ei dinistrio gan draed gwartheg drwy osod ffens gref o’i hamgylch. Serch hynny roedd rhai o’r gerrig  o’r muriau wedi syrthio ac roedd y ffynnon ei hun yn llawn o ferw’r dwr. Roedd Michael yn falch o’r cyfle i’n ffilmio yn clirio’r tyfiant er mwyn gweld y dwr yn dechrau llifo’n loyw unwaith eto. 

Ffynnon Aelrhiw, Rhiw

LLYGAD Y FFYNNON Rhif 17 Nadolig 2004

cffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccff 

O GWMPAS Y FFYNHONNAU

FFYNNON AELRHIW, RHIW(SH23392848)

Derbyniwyd cais am gymorth gan Bleddyn Prys Jones, Swyddog a gofal am Ardal o Brydferthwch Eithriadol Penrhyn Llŷn, Cyngor Gwynedd, parthed Ffynnon Aelrhiw, Rhiw. Gwnaed gwaith adnewyddu ar y ffynnon ychydig flynyddoedd yn ôl. Mae’r tirfeddiannwyr yn barod i adael i’r cyhoedd gael mynediadi’r ffynnon ond bod un cwmni yswiriant cyhoeddus yn bryderus ynglŷn â hyn ac yn gofyn am gael rhoi grille metel dros y dŵr. Yn naturiol ni fyddai hyn yn dderbynniol oherydd fod y ffynnon yn gofrestredig. Awgrymwyd hefyd y dylid rhoi arwydd ger y ffynnon ond heb ddweud beth yn union oedd natur na lleoliad yr arwydd hwnnw. Awgrymwyd i Bleddyn y dylid gosod giat bren, tebyg i’r un sy ar Ffynnon Fyw, Mynytho(SH2330913087) wrth fynediad Ffynnon Aelrhiw. Nid yw hon yn ffynnon arbennig o ddofn, rhyw droedfedd o ddŵr sy ynddi. Yn sicr gellid gosod arwydd yn rhybuddio’r cyhoedd mai eu cyfrifoldeb nhw yw eu diogelwcg tra’n ymweld â’r ffynnon. Edrychwn ymlaen at weld bedd fydd yn digwydd yn y dyfodol.

LLYGAD Y FFYNNON Rhif 31 Nadolig 2011

cffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccff

CLIRIO  FFYNHONNAU   LLŶN

Diolch i Bleddyn Prys Jones am ganiatáu i ni ddefnyddio’r wybodaeth yma o LLYGAD LLŶN.

 Clirio Ffynnon Aelrhiw (SH23392848)  MEHEFIN 1af 2014

 

Cafwyd diwrnod clirio llwyddiannus ar ddydd Sul, Mehefin 1af, mewn llecyn arbennig iawn yn yr Ardal o Harddwch Naturiol

Eithriadol. Mae Ffynnon Aelrhiw yn ffynnon sanctaidd, tafliad carreg o Eglwys Sant Aelrhiw yn Rhiw. Mae hi’n ffynnon hanesyddol iawn , a chredir ers canrifoedd fod ei dyfroedd yn gallu iachau rhai afiechydon y croen. Diolch i’r gwirfoddolwyr a ddaeth i gynorthwyo, ac yn enwedig i Lee Oliver o Cadwch Gymru’n Daclus am drefnu’r digwyddiad  a sicrhau fod offer pwrpasol a lluniaeth wrth law.

Wrth weld cyflwr y safle cyn cychwyn y gwaith rhaid yw edmygu dewrder, cryfder a dyfalbarhad y gwirfoddolwyr. Mae ffynhonnau yn bethau byw a rhaid eu hymgeleddu yn barhaus. Mae berw’r dŵr arbennig o dda yn tyfu yn y ffynnon hon ac mae wedi gwella anhwylder ar y croen yn gymharol ddiweddar. (Gol.)  

LLYGAD Y FFYNNON Rhif 38 Haf 2015

cffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccff 

 

Home Up