Home Up

PENTREFELIN

 

FFYNNON DDUNAWD

 (SH51354009)

 Diolch i Wil Williams am gyfieithu’r wybodaeth ganlynol i ni o’r gyfrol am henebion Sir Gaernarfon gan y Comisiwn Brenhinol.

Gorwedd Ffynnon Ddunawd i’r gogledd o’r ffordd dri chan llath i’r de-ddwyrain o Braich y Saint, ar bedwar cant pum deg o droedfeddi uwchl lefel y môr. Mae’n cynnwys siambr betryal wedi ei thorri i mewn i fryncyn serth gyda mur tair troedfedd a chwe modfedd i bedair troedfedd o uchder o adeilad hirsgwar wedi ei adeiladu yn erbyn y bryncyn. Saif y ffynnon yng nghornel ogledd-orllewinol yr adeilad. Syrth lefel y tir oddi mewn i’r adeilad, ac nid yw uchder y mur deheuol ond chwe modfedd ar yr ochr ddwyreinio a thair troedfedd a naw modfedd ar yr ochr orllewinol. Mae’r mur ar yr ochr ddwyreiniol wedi diflannu’n llwyr a dangosir ei safle gan ddwy garreg lefn yn wynebu ei gilydd yn y gornel dde-ddwyreiniol. Nid oes mynedfa yn syth o’r adeilad i’r ffynnon ond mae’n ymddangos fod mynedfa tua phedair troedfedd o led wedi ei chau yn y mur gorllewinol. Mae gordyfiant o blanhigion ar y muriau i gyd ac maent wedi cael eu defnyddio fel trefynnau waliau modern. Mae siambr y ffynnon wedi ei gorchuddio â cherrig llyfn i uchder o bum troedfedd yn y cefn ond mae’r adeiladwaith yn dirywio tuag at flaen y ffynnon. O dan y garreg astell mae dyfnder y dŵr yn ddwy droedfedd. Mae cyflwr y ffynnon yn weddol dda ond bod yr adeiladwaith wedi dirywio a’i orchuddio gan dyfiant o blanhigion.

 LLYGAD Y FFYNNON Rhif 20 Haf 2006

cffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccff

 Home Up