Home Up

 LLANFAELOG

 

Crybwyllir Ffynnon Faelog, Llanfaelog mewn erthygl gan Howard Huws dan y teitl

FFYNHONNAU SANCTAIDD CYMRU

Lluniodd yr Arglwydd Gymrun wlad fryniog i hwyneb tuag awelon Iwerydd, gan ei bendithio glaw a dyfroedd croywon lawer. Cynysgaeddwyd hi hefyd ag etifeddiaeth Gristnogol helaeth, felly ni ddylid synnu fod ffynhonnau sanctaidd mor amlwg yn y dirwedd ddaearol ac ysbrydol. Hyd yn oed o gyfyngu diffiniad sanctaidd ir rhai y gwyddom y perchid ac y defnyddiwyd hwy yn enw Duw, Ei Fam ai saint, mae yma sawl can ffynnon or fath, gydag ymchwil dyfal yn dwyn rhagor fyth ir amlwg.1 Er eu dirmygu gynt yn wrthrychau ofergoeliaeth, maent bellach yn destunau diddordeb cynyddol. Rhaid wrth ddŵr croyw, ond y maen drwm ac yn anodd ei gludo. Or herwydd, rhaid byw o fewn cyrraedd cyfleus i ffynhonnell ddigonol a dibynadwy, nad oes iddi flas neu aroglau annymunol, na thuedd i achosi salwch.

Delid fod rhai ffynhonnaun dda anghyffredin at wella anhwylderau penodol. A chrybwyll rhai o Fn yn unig, credid fod Ffynnon Faelog yn gwellar crydcymalau; Ffynnon Wenfaen, y felan; Ffynnon Gybi (Caergybi), y crydcymalau, y llwg a chlefyd y brenin; a Ffynnon Badrig, y crydcymalau, golwg gwan, anhwylderaur stumog, y gymalwst, pendduynnod ar ddannodd.22 A barnu yn l amlder a dosbarthiad, ymddengys y bu rhai anhwylderau un ain neilltuol gyffredin neu rhwydd eu trin: y crydcymalau, llygaid dolurus a defaid, ag enw tri yn unig. Gan yr oedd triniaethau meddygol y gorffennol yn ddrud, yn aneffeithiol ac yn beryglus, buasair newid amgylchedd, yr ymarfer corfforol a chyd gyfeillach pererindota, neu o leiaf newid dŵr yfed, cystal ag unrhyw driniaeth arall oedd ar gael ar y pryd. Buasai ffydd yn ewyllys da Duw yn rhan ganolog or iachau, yn ogystal. 

LLYGAD Y FFYNNON Rhif 30 Haf 2011

cffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffccffc

 

Home Up