Home Up

CWM MOCH

 

O GWMPAS Y FFYNHONNAU

AIL-DDARGANFOD FFYNNON BYWYD

Yn y cylchlythyr Adnabod Ardudwy, (Haf 2009) a gyhoeddir gan Gyngor Gwynedd, cafwyd hanes diddorol am y broses o chwilio ac ail-ddarganfod Ffynnon Bywyd yng Nghwm Moch, Uwch Artro. (23 6337) Dyma beth or hanes ar dudalen 8:

Mi fyddair diweddar Ieuan Jones, Stabl Mali gynt, yn falch iawn bod rhai o selogion Adnabod Ardudwy wedi dod o hyd ir ffynnon fach ar ymyl llwybr Oes Efydd, Uwch Artro yng Nghwm Moch. Gwyddai mor werthfawr oedd hon i fugeiliaid ei blentyndod, ir hen borthmyn a chyn hynny ir masnachwyr cynnar a gludai greiriau cywrain or Iwerddon drwy Ardudwy. Ni wyddai am ei henw ond cofiain iawn am ei dŵr melys. Er bod yr enw wedi mynd ar goll ar lafar gwlad, mae cofnod dros ysgwyd at y ffynnon mewn hen hanes a gofnodwyd gan Morris Davies (Moi Plas) Trawsfynydd yn ei henwi - Ffynnon Bywyd.

Rhed y llwybr o Nant Pascan, Llandecwyn, dros y nant mae Edward Llwyd yn ei disgrifio o Foel Dinas ir Glyn. Mae nifer o feini sylweddol eu maint yn ffurfio pontydd bychain drosti ar hyd ei thaith, pontydd syn tynnu sylw ac edmygedd o waith cywrain hen grefftwyr gwlad. Wedi croesi hon a dilyn y llwybr i fyny Cwm Moch dewch, yn y man, at yr hen ffynnon ar y chwith or llwybr. Gwelwyd hi gan lygad barcud Bob Tibbett ac aethom ati iw harchwilion ofalus er gwaethar mwsogl trwchus. Tua throedfedd sgwr yw ei maintar dyfnder hyd at benelin. Yn raddol cafwyd hyd iw hymyl gwastad o gerrig ai gwely o gerrig mn. Rhannwyd y gwaith oi glanhau gan fod y dŵr yn annioddefol o oer! Gadawsom ir dŵr yn y ffynnon glirio. Dim rhyfedd nad oedd yn hawdd iw gweld. Maen ddisylw iawn a hawdd mynd heibio iddi pan for mwsogl trwchus wedi cael pen rhyddid ac ychydig iawn o deithwyr heddiw syn manteisio ar ei rhin adfywiol.

Mae cynlluniau ar droed i lanhaur ffynnon. Os oes rhai ohonoch chi, aelodau selog a heini Cymdeithas Ffynhonnau Cymru, yn barod i gynorthwyo gydar gwaith, ewch ar wefan Adnabod Ardudwy- www.adnabodardudwy.org.uk i wirfoddoli neu cysylltwch ni ac fe wnawn i'ch cyfarwyddo at y rhai syn trefnur gwaith. Diolch i gyfeillion Adnabod Ardudwy am ganiatd i gynnwys y wybodaeth uchod am Ffynnon Bywyd

LLYGAD Y FFYNNON Rhif 27 NADOLIG 2009

cffccffccffccffccffccffccffccffccfcffcff

Home Up