Home Up

CORWEN

 

Annwyl Olygydd

Dyma beth o hanes dwy o ffynhonnau ardal Corwen, sef Ffynnon Mael a Sulien a Ffynnon y Gloch Felen. Mae hanes y rhain, mae’n siwr, yn ymestyn i niwl y gorffennol. Ar un adeg, ond ymhell yn ôl, byddent yn cludo dŵr o Ffynnon Fael a Sulien at daenellu yn eglwys y dref. Tua 1850 bu i ddau was i ystad y Rhug garthu y ffynnon o fwd a daethant o hyd i ddarn aur o oes y Frenhines Anne (1702 – 14). Mae’n bur debyg iddo gael ei roi i sgweiar y Rhug. Y ffordd agosaf i ymweld â’r ffynnon yw, os yn dod o gyfeiriad Tyn y Cefn, troi i ffordd gul ar y dde ac ar droed i lawr pwt o allt ac mi welwch hen fferm fach. Mae’r ffynnon yn ei hymyl ar y chwith. Nid wyf yn gwybod sut olwg sydd ar y lle heddiw.

Ychydig a wyddaf am Ffynnon y Gloch Felen. Cofiaf i rywun ddweud wrthyf amser maith yn ôl fod y ffynnon mewn darn o graig o’r tu uchaf i eglwys Corwen. Yn ôl yr hanes bu iddynt ddarganfod cloch aur yno.

Glyn Owen, 122 Maesafallen, Corwen.

Dyma ymateb Cyngor Cymuned Corwen am ein cais ni am wybodaeth am ffynhonnau’r ardal.

LLYGAD Y FFYNNON Rhif 5 Nadolig 1998

 cffccffccffccffccffccffccffccffccfcffcff

TAITH O GWMPAS FFYNHONNAU SIR DDINBYCH  

(A HEN SIR FEIRIONNYDD)

Eirlys Gruffydd

 

FFYNNON SULIEN

(SJ0644).

Ar gais Cymdeithas Hanes Sir Ddinbych bu Ken a minnau’n arwain taith o gwmpas rhai o ffynhonnau’r sir ar ddydd Sadwrn, Medi 16eg. Roedd yn ddiwrnod bendigedig a da oedd hynny gan fod gennym dipyn o waith cerdded a’r ffordd i ambell ffynnon yn ddigon llaith a llithrig, hyd yn oed wedi tywydd sych.

Wedi gadael Gwyddelwern buan y daethom i gyffiniau Corwen (sydd bellach yn sir Ddinbych) i weld Ffynnon Sulien (SJ0644). Mae’r ffynnon ar dir bwthyn o’r un enw. Parciwyd y bws mewn cilfach ar ochr chwith y ffordd ychydig bellter o Gapel Rug a cherdded i lawr y ffordd garegog at Ffynnon Sulien. Mae’r perchennog, Helen Constantine, yn awyddus iawn i wneud rhywbeth i achub y ffynnon. Yn anffodus, mae rhai o’r cerrig mawrion sydd ar ochr y ffynnon wedi dechrau llithro dan bwysau’r tir uwchben ac os na wneir rhywbeth cyn hir bydd ei chyflwr yn dirywio. Ein gobaith yw y bydd modd cofrestru’r ffynnon fel crair hanesyddol a thrwy wneud hynny gael rhywfaint o gyllid i wneud y gwaith. Roedd gan bawb ddiddordeb yn hanes y ffynnon a’r ffaith fod ganddi’r enw o wella crydcymalau. Cysegrwyd eglwys Corwen i’r seintiau Mael a Sulien felly hon yw ffynnon gysegredig y plwyf.

  Ffynnon Sulien 

LLYGAD Y FFYNNON Rhif 21 Nadolig 2006

cffccffccffccffccffccffccffccffccfcffcff

Home Up