Home Up

COLLI CYFEILLION

Y ddaear lafar oedd ei ln a dyn
             Stiniog, bob gwythen,

hen law mor fwyn phluen

ond darn cadarn or graig hen. 

 

Myrddin ap Dafydd.

 

Tristwch mawr i bawb oedd yn ei anabod oedd clywed am farwolaeth disymwyth Emrys Evans, Manod, Blaenau Ffestiniog. Roedd yn un o sylfaenwyr Cymdeithas Ffynhonnau Cymru ac yn aelod or Cyngor or cychwyn. Roedd ganddo ddiddordeb arbennig yn ffynhonnau bro Blaenau Ffestiniog megis Ffynnon Fihangel a Ffynnon Bach. Trefnodd i ni ymweld Ffynnon Fihangel ac roedd yn cadw golwg dros y ffynnon ar ran y Gymdeithas. Yn rhifyn 24 o Llygad y Ffynnon argraffwyd ei luniau arbennig o Ffynnon Bach. Yng nghyfarfodydd y Cyngor roedd ei farn bob amser yn gytbwys a doeth ai hiwmor ai chwerthin afiaethus yn cynhesu pob trafodaeth.  Bydd yn gadael bwlch na ellir ei lanw ar ei l. Yn anffodus ar ddiwrnod ei arwyl roedd yn amhosibl i ni fod yno gan fod claddedigaeth perthynas yn digwydd bron ar yr un adeg dros y ffin yng Nghaer.

Roedd yn berson arbennig iawn ac yn ei farwolaeth ar Dachwedd 19eg collodd y genedl drysor. Wedi gadael yr ysgol uwchradd aeth ir chwarel fel ei dad ai daid oi flaen ac yn y caban y dysgodd sut i siarad yn gyhoeddus a chynnal cyfarfodydd. Yn ystod yr Ail Ryfel Byd bu yn y llynges. Wedi dod adref a mynd yn l ir chwarel gwelodd effaith y llwch ar ei gydweithwyr a phenderfynodd newid cyfeiriad. Aeth yn Was Sifil a bun gweithio ym maes cyflogaeth gan wasanaethu ei fro. Roedd wedi priodi Menna Griffiths yn 1941 a ganwyd iddynt ddwy ferch, Marian a Gwenan. Collodd ei briod hoff yn 1962 ac wedi hynny Emrys fun fam a thad ir merched drwy gyfnod anodd. Ymddeolodd yn gynnar oherwydd iechyd ond cafodd flynyddoedd lawer i fwynhau ei amrywiol ddiddordebau.

Roedd yn bysgotwr penigamp fel ei dad ai daid oi flaen ac yn arbenigwr ar greu plu a bun ysgrifennu colofn- Sgotwrs Stiniog yn Llafar Bro y papur bro lleol- ers dros ddeng mlynedd ar hugain. Bun olygydd ar gylchgrawn hanes lleol, Rhamant Bro am flynyddoedd lawer.  Roedd yn awdur llyfrau i blant hefyd. Roedd yn hoff o gymdeithasau o bob math- Cymdeithas Enweiriol y Cambrian; Cymdeithas Y Fainc Sglodion; Cymdeithas Hanes Bro Ffestiniog, Fforwm Plas Tan y Bwlch, Cymdeithas Edward Llwyd a Chymdeithas Llafar Gwlad i enwi ond ychydig. Bun flaenor yng nghapel Bethesda , Blaenau Ffestiniog, yn ysgrifennydd yr eglwys ac yn athro Ysgol Sul ir oedolion am flynyddoedd. Yn sicr mae ei fro enedigol a Chymru gyfan yn dlotach oi golli. Estynnwn ein cydymeimlad llwyraf Marion a Gwenan au teuluoedd yn eu hiraeth.

            ER COF AM EMRYS EVANS          

Y mae henon y Manod
          Rhyw herc yn nhroad y rhod,
         
Y graig syn teimlor hen graith
          Heno, nid r un ywr heniaith.
          Pob llechen yn sn amdano
          A rhyw gric yn nhrymder y gro,
          Oherwydd y mae hiraeth
         
Yn cau rhwng clogwyni caeth,
          Hiraeth am un on harwyr
          A llais fun gyfaredd llwyr.
          Un annwyl a roed heno
          I bridd cyfarwydd ein bro,
          Cywiraf, addfwynaf ŵr
          Heddwch i ti fonheddwr.
          Er yr herc yn nhroad y rhod.
          Heno, gorffwys ym Manod. 

Cynan Jones

cffccffccffccffccffccffccffccffccfcffcff

Gyda thristwch y clywyd am farwolaeth yr awdur adnabyddus a thoreithiog, John Ellis Williams, Llanrug yn 84 oed. Bun aelod brwdfrydig o Gymdeithas Ffynhonnau Cymru ai ddiddordeb arbennig oedd Ffynnon Cegin Arthur, Deiniolen, ac ymddangosodd llun ohono yn sefyll yn y ffynnon ym Mai 1997 yn Llygad y Ffynnon  Rhif 4, Haf 1998. Roedd yn gymeriad lliwgar, wedi teithior byd am flynyddoedd yng nghwmnir sipswn, yn gweithio yng nghaeau gwenith yn Ffrainc a chyda cheffylau gwyllt yn y Carmague. Treuliodd amser ym Mharis a bun byw yn Sussex cyn dod yn l iw hen ardal i ymgartrefu. Derbyniwyd ef ir orsedd yng Nghaerdydd yn 2008. Cydymdeimlwn ai deulu yn eu colled au hiraeth.

LLYGADY FFYNNON Rhif 25 Nadolig 2008

cffccffccffccffccffccffccffccffccfcffcff

COLLI AELOD

Bu farw Eirlys Jones, Bryn Siriol, Gellifor, Rhuthun, yn dawel yn Ysbyty Glan Clwyd ar Hydref 26. Roedd yn 90 oed. Bu gynt yn byw yn Ffynnon Dudur, Llanelidan, ac ysgrifennodd erthygl i Llygad y Ffynnon am ei dyddiau yno ac am effeithiolrwydd y ffynnon.

LLYGAD Y FFYNNON Rhif 27 NADOLIG 2009

cffccffccffccffccffccffccffccffccfcffcff

COLLI AELOD

Trist oedd clywed am farwolaeth Hafina Clwyd ar Fawrth 14. Roedd wedi bod yn aelod o Gymdeithas Ffynhonnau Cymru ers blynyddoedd ac yn gefnogol iawn i waith y gymdeithas.

LLYGAD Y FFYNNON Rhif 29 Nadolig 2010

cffccffccffccffccffccffccffccffccfcffcff

DIOLCH A FFARWELIO:

Gyda thristwch nodwn i ni golli aelod gweithgar ym marwolaeth Cledwyn Williams, cyn brifathro ysgolion Llanrug a Chwm y Glo, ar Dachwedd 24ain. Roedd yn 95 oed. Bun byw yn Nhŷr Ysgol Llanrug ac roedd ganddo ddiddordeb mawr yn Ffynnon Fair, Llanfair-is gaer, (SH5166)) rhwng y Felinheli a Chaernarfon, ac yn gofidion fawr fod gwaith i ledur ffordd wedi dinistrior ffynnon.

LLYGAD Y FFYNNON Rhif 31 Nadolig 2011

cffccffccffccffccffccffccffccffccfcffcff

 

 

Home Up